Արտակարգ իրավիճակը համապատասխան մոտեցումներ է պահանջում. Մաս 1

Գարեգին Չուգասզյանի հարցազրույցը «Հայեցակետ» ռադիոհաղորդմանը:

Մաս 1. «Հիմնադիր խորհրդարանը և արտակարգ իրավիճակը, որի մեջ հայտնվել է Հայաստանը»

Նախախորհրդարանը մի քաղաքական գործընթացի մեջ է, որը ներկայացվել է  նաև «Հայեցակետ» հաղորդաշարի շրջանակներում: Դա  Հիմնադիր խորհրդարանի ընտրությունն է: Եվ ես կարծում եմ, որ ժամանակն է, որ մեր ռադիոունկնդիրները որքան հնարավոր է մանրամասն տեղեկանան, թե ինչպես է ընթանում այդ գործընթացը:

Նախախորհրդարանը, ինչպես գիտեք, մի քանի տարի առաջ ստեղծվեց որպես ստվերային իշխանության ձևավորումը նախապատրաստող մարմին: Եվ մենք հիմա անցել ենք արդեն բուն մարմնի ձևավորմանը, որը կոչվում է Հիմնադիր խորհրդարան: Մենք կարծում ենք, որ Հայաստանը արտակարգ իրավիճակում է գտնվում, մենք այսօր դեռ առիթ կունենանք դրա մասին զրուցելու: Եվ արտակարգ իրավիճակում գտնվող երկիրը արտակարգ լուծումների պիտի պատրաստ լինի: Ըստ մեզ՝ դա ենթադրում է, որ մինչ արտահերթ ընտրությունները, Հայաստանում արդեն ռեժիմը պետք է հեռացված լինի: Եվ որպեսզի այդ անցումային շրջանում վակուում չառաջանա, պետք է որոշակի անցումային իշխանության ձևավորում: Բնականաբար, մենք չպետք է սպասենք մինչև վիճակը ապակայունանա Հայաստանում, այլ ինքներս սկսենք ձևավորել այդ ստվերային մարմինը, և այդ մարմինը մեր տերմինալոգիայով կոչվում է հիմնադիր խորհրդարան: Այդտեղ ենթադրվում է վաթսունհինգ պատգամավորի ներկայություն: Կարծում եմ, աշնան ընթացքում կձևավորվի այդ մարմինը: Առայժմ ինքնաառաջադրվել են շուրջ վաթսուն հոգի,  այդ պրոցեսը շարունակվելու է դեռևս և  դրանից հետո արդեն կընտրվեն եղած թեկնածուներից վաթսունհինգը, որոնք ներսում ավելի շատ ձայներ կունենան:

Եթե փորձեք սոցիոլոգիա ներկայացնել, ապա ովքե՞ր են առաջադրվում, ի՞նչ կարելի է այսպես ընդհանրական ներկայացնել ունկնդրին:

Այսպես կարելի է ձևակերպել. մարդիկ, որոնք գիտակցում են, որ Հայաստանը հատկապես շատ բարդ կացության մեջ է հայտնվել և պատրաստ են իրենց վրա բեռ վերցնել՝ մտահոգ լինելով այս  վիճակից, որպեսզի այդ անցման շրջանում երկիրը չմնա այսպես ասած անիշխանության վիճակում: Այդ մարդիկ ինքնաառաջադրվում են: Այնտեղ կան մարդիկ, որոնք հիմնականում քաղաքական ակտիվիզմով են առաջ իրենց ցուցաբերել, ինչպես նաև մտավորական մարդիկ, սփյուռքահայեր կան, որոնք ինքնաառաջադրվել են:

Այդ մարդիկ, մինչ այս գործընթացի սկիզբը, երբ գործում էր Նախախորհրդարանը, ո՞րքան մասն է, որ արդեն ընդգրկված էր Նախախորհրդարանի աշխատանքներում: Ես նկատի ունեմ ՝ նոր դեմքերը շա՞տ են, որոնք այս պահից են միացել :

Այո՛, նոր դեմքեր նույնպես կան, նրանք աջակիցներ են եղել այս ընթացքում, հիմա այդ աջակիցներից ինքնաառաջադրվողներ կան:

Այն մարդը, որ իրեն ինքնաառաջադրում է գործընթացում, ինչպիսի՞ չափանիշների պետք է համապատասխանի, ինչպիսի՞ մոտեցումներ է ներկայացնում, կենսագրական ինչ-որ պահանջներ:

Ինչպես բոլոր ժողովրդավարական երկրներում, իշխանության մարմիններ ձեւավորելիս որոշակի չափանիշներ կան, որոնք մեր պարագայում նույնպես գործում են՝ որոշակի կրթական ցենզ, դատվածության բացակայություն եւ այլն: Բոլոր այս միջազգային չափանիշները մեր պարագայում նույնպես ընտրական հանձնաժողովը դիտարկում է՝ երբեմն նաեւ մերժելով թեկնածությունները: Ընդ որում՝ այդ չափանիշները հանրային են. Փակ բան չկա այս գործընթցի մեջ: Ովքեր ցանկանում են, կարող են ծանոթանալ այդ չափանիշներին մեր կայքում՝ www.preparliament.org, ինպես նաեւ Նախախորհրդարանի ֆեյսբուքյան էջում:

Այսինքն՝ դուք ձեզ համար լյուստրացիայի (գաղտնազերծման) նման մի գործընթաց եք մշակել:

Այո՛, դա նույնպես դրված է: Օրինակ՝ որոշակի բարձր պաշտոններ զբաղեցնող անձինք չեն կարող մասնակցել:

Մարդիկ, ովքեր առաջադրվում են, ինչպե՞ս պետք է հնարավորություն ստանան ներկայանալ ընտրողին կամ իրենց կարծիքը մյուս թեկնածուներին: Լինելո՞ւ են բանավեճեր, միջոցառումներ:

Նախ այսպիսի պահանջ կա, որ ամեն մեկը պետք է  երեք հարյուր չկրկնվող ստորագրություն հավաքի: Այսինքն՝ ինքը պետք է հանդիպի իր որոշակի շրջանակի հետ և ստանա  նրանց լիազորությունը  ներկայացնելու: Դա բավականին լուրջ պահանջ է, չկրկնվող ստորագրությունների մասին է խոսքը, և մարդիկ պիտի որոշակի ներկայացուցչություն ապահովեն  այս փուլում:

Շատ լավ, ժամանակացույցից խոսենք: Եվ, կարծում եմ՝ կարելի է արդեն անցնել այսպես ընդհանուր քաղաքական իրավիճակի քննարկումներին, որպեսզի հնարավորություն ունենաք  ներկայացնելու Նախախորհրդարանի դիրքորոշումները: Դուք ասացիք աշնանը, ավելի կոնկրետ ժամանակացուց կա, թե ոչ:

Կոնկրետ կա, մինչև ձմեռ, կարծում եմ, արդեն ձևավորված կլինի հիմնադիր խորհրդարանը:

Շատ լավ, ասացիք, որ  ճգնաժամային է վիճակը, և…

Ես մի քիչ ուրիշ բառ օգտագործեցի, արտակարգ իրավիճակ է:

Արտակարգ իրավիճակ, շատ լավ, ինչո՞ւ եք հենց այդ գնահատականը օգտագործում, ինչո՞ւ եք գտնում, որ արտակարգ է:

Եթե մենք հետադարձ հայացք նետենք և հիշենք, թե վերջին մեկ տարում ինչ զարգացումներ են տեղի ունենում Հայաստանի շուրջը և աշխարհում, ապա կարող ենք արձանագրել, որ տեղի է ունենում շատ արագ անցում միաբևեռ աշխարհից դեպի բազմաբևեռ աշխարհ, որը ուղեկցվում է մեր տարածաշրջանում անկայունության կտրուկ աճով: Սա արտաքին վտանգն է, և հենց մեզ համար ամենաթանկ հարցի՝ Արցախի հարցի սրացման հանգամանքը: Անվտանգության այս նոր ճարտարապետության ստեղծման ընթացքում հիմնական վտանգ է սպառնում հենց Արցախին: Ի՞նչ է լինելու Արցախի ճակատագիրը (իսկ Արցախի ճակատագիրը Հայաստանի ճակատագիրն է): Եթե մենք պիտի նոր գաղութային այս պրովինցիալ վիճակից անցում կատարենք դեպի գաղութային պրովինցիալ վիճակ՝ այդ ընթացքում կորցնելով, կարելի է ասել այս անկախության տարիների մեր միակ ձեռքբերումը՝ Արցախը, բնականաբար, մենք հայտնվելու ենք շատ աղետալի իրավիճակում, այսինքն՝ այստեղ ոչ թե միայն կշարունակվի արտագաղթը, որը արդեն իսկ շատ մեծ տեմպեր ունի, այլև մենք կզրկվենք մեր հայրենիքից՝ ոչ միայն պետականությունից: Այլևս այստեղ որևէ երիտասարդ ցանկություն չի ունենալու ապրել, որովհետև ապագա, ըստ էության, չի լինելու: Ուրեմն, մինչև այդ աղետները հասնեն Հայաստան, Հայաստանում պետք է փոփոխություններ լինեն: Արատավոր շրջանը, որում մենք հայտնվել ենք և դրա կանգնեցումը՝ շրջանից դուրս գալը, արտակարգ լուծումներ են պահանջում:


«Անհրաժեշտ է ձևավորել «Ազգ-բանակ» պաշտպանական համակարգ». Մաս 2
«Ինչպե՞ս օգտագործել արտակարգ իրավիճակի ընձեռած հնարավորությունները». Մաս 3
«Ցեղասպանության 100-ամյակը՝ առանց գործող ռեժիմի». Մաս 4

Share Button