Ի՞նչ էր պակասում մեզ 88-ի շարժմանը

Նախախորհրդարանի համակարգող Գարեգին Չուգասզյանի հարցազրույցը Հայկական ազգային ռադիոյի «Հայեցակետ» հաղորդաշարին: (ՄԱՍ 4)

Հարց. Սեպտեմբերի 3-ից հետո կարևոր գործընթաց է սկսվել՝ դա ամենատարբեր ուժերի միավորումն է հանուն Հայաստանի ինքնիշխանության մղվող պայքարի: Որքանո՞վ եք պարտաստ համագործակցել տարատեսակ ուժերի հետ: Ո՞րն է Նախախորհրդարանի դրիքորոշումն այս հարցում:
Գարեգին Չուգասզյան.  Մենք պատրաստ ենք համագործակցել բոլոր այն ուժերի հետ, որոնք ընդունում են, որ անհրաժեշտություն կա ստեղծելու յուրային իշխանություն: Այսինքն, քաղաքացիները պետք է յուրացնեն իրենց պետությունը, և դրա հիմքում պետք է լինի առաջարկ, թե ինչպես դա կարելի է անել: Մենք ունենք առաջարկ և պատրաստ ենք այն հրապարակային քննարկել այլ առաջարկներ անողների հետ, և դա շատ օգտակար կլինի բոլորի համար: Այլ ճանապարհ չեմ տեսնում: Եթե կան մարդիկ, որոնք դեռ հույս ունեն, թե գործող համակարգի ներսում հնարավոր է փոփոխության հասնել, կարծում եմ՝ կամ իրենք մոլորյալներ են, կամ էլ ժողովրդին մոլորեցնելու հատուկ դեր են կատարում՝ ասելով, որ ահա մենք կանենք հերթական արտահերթ ընտրությունները և կստանանք լուծում, այն դեպքում, երբ ընտրական հանձնաժողովը չի փոխվում. նույն մարդիկ նորից դակելու են «կազինոյի» կայացրած որոշումը: Այսինքն՝ այս ճանապարհով գնացողների հետ մենք անելիք չունենք: Մենք անելիք ունենք բոլոր այն մարդկանց հետ, որոնք փնտրում են լուծումները եղած համակարգից դուրս: Թող էլի լինեն ընտրություններ, բայց ոչ գործող համակարգի առաջադրած պայմաններով:
 
Հարց. Բացի յուրային կառավարության ստեղծումից, ի՞նչ առաջնային խնդրիներ է տեսնում Նախախորհրդարանը՝ որպես առաջամարտիկ, նախահարձակ ուժ: Ինչի՞ համար արժի պայքարել:
Գարեգին Չուգասզյան. Հանունի մասին է խոսքը, և ըստ մեզ՝ մենք մի ամբողջ սերնդի գործ ունենք անելու, և միայն իշխանափոխությունով չի լուծվելու: Անգամ եթե մեզ հաջողվի շատ հաջող ձևով իշխանափոխությունն իրականացնել, միևնույնն է՝ մի ամբողջ սերունդ գործ ունի: Մեկ օրում չեն լուծվելու մեր խնդրիները:
Որո՞նք են մեր խնդրիները, ո՞րն է այն ճարտարապետական նախագիծը, տեսլականը երկրի, որը մենք ուզում ենք: Ո՞րն է մեր երազանքը, որը կարող է նախագծի բերվել և քննարկման դրվել: Սա մի ուրիշ ուղղություն է, որի շուրջ Նախախորհրդարանը հանրային քննարկումներ է տանում՝ տասը ուղություններով՝ սոցիալ-տնտեսական, ռազմական, արտաքին քաղաքականություն և այլն: Այս քննարկումների արդյունքում ծնվել են տեքստեր՝ մեր երազած երկրի ճարտարապետական տեսալականի վերաբերյալ, այսինքն՝ թե ի՞նչ երկիր ենք մենք ուզում ունենալ: Տեքստերը տեղադրված են համացանցում, արդեն տեղի են ունեցել 4 ոլորտների հանրային քննարկումները: Ի դեպ, 88-ին հենց սա էր պակասում մեզ: Եթե սա լիներ, նաև պետականաշինության նկատմամբ կլիներ վերահսկողություն, բայց չկար ծրագրի նախագիծ: Եվ քանի որ վերահսկողություն չկար, կույր վստահության հետևանքով շինարարական նախագիծ չիրականացվեց, ավելին՝ շինհրապարակում անցյալից մնացած ժառանգությունը թալանվեց:
Սա այն անհրաժեշտ պայմանն է, որով մենք պետք է դրականորեն տարբերվենք 80-ական թվականներից: Այլ առումներով՝ մենք պետք է սովորենք: Ես ցավով պետք է ասեմ, ես չեմ տեսնում նման այլ նախաձեռնություններ, որոնք ըստ ոլորտների քննարկեին, թե ինչպիսի պետություն ենք մենք ուզում, ինչպիսի՞ քաղաքականություն պետք է իրականացնի նոր իշխանությունը՝ տնտեսական, արտաքին հարաբերությունների ոլորտներում, ռազմական, հայրենադարձություն, Սփյուռք և այլն:
Հարց. Ինչպե՞ս եք գնահատում Սարդարապատի ժողովրդականությունը:
Գարեգին Չուգասզյան. Նախ՝ կուզեի տարբերակել Սարդարապատը և Նախախորհրդարանը: Սարդարապատը հարթակ ստեղծեց ավելի լայն քաղաքական հայացքներ ունեցող մարդկանց դրսևորման համար, որը կոչվեց Նախախորհրդարան, որը տարբեր քաղաքական ուժեր միավորելու համար է: Ես հույս ունեմ, որ ժողովուրդը Հիմնադիր խորհրդարանում էլ ավելի լայն ներկայացված կլինի: Խնդրիը, ես կարծում եմ հարթակը ընդլայնելու մեջ է, քանի որ ժողովրդի մեջ կան բազմազան քաղաքական հայացքներ ունեցող տարբեր խմբեր, և մենք պետք է առավելագույնն անենք, որ այդ հարթակը լայն լինի: Սա նույնպես ընթացք է: Ուրիշ հարց, որ այն չպետք է լինի այնքան լայն, որ մարդկանց միավորող հարթակը կորի ու ջուր դառնա: Մեր խնդրիը դրված էր ձևավորել մարդկանց մտավոր ու քաղաքական այն միջուկը, որոնք կարող են հանդես գալ մտավոր հարթակով և նաև քաղաքական խիզախություն ունենան՝ հակադրվելու գործող ռեժիմին: Դրանց քանակը պետք չէր, որ մեծ լինի. մի քանի հարյուր մադը բավական էր: Միջուկի շուրջ էլ կհավաքվի մեր ժողովուրդը. կարևոր է նաև հեղինակությունների առկայությունը այս միջուկում: Անշուշտ, կարևոր է ժողովրդականության հարցը, սակայն առանց միջուկի անհնար է պատկերացնել այդ ժողովրդականությունը, այլապես այն կվերածվի ամբոխավարության:
Share Button